1970-იან წლებში კანადელმა ფსიქოლოგმა Tannis MacBeth Williams-მა ჩაატარა ისტორიული კვლევა, რომელიც დღესაც აქტუალურია მედიის გავლენის შესასწავლად. მისი მიზანი იყო გაერკვია, როგორ იმოქმედებდა ტელევიზიის დანერგვა ბავშვებისა და მოზრდილების ფსიქოლოგიასა და ქცევაზე.
ამ მიზნით, მან შეისწავლა სამი ქალაქი, რომლებსაც განსხვავებული წვდომა ჰქონდათ ტელევიზიაზე:
- Notel (ნოტელი) – ქალაქი, სადაც საერთოდ არ არსებობდა ტელევიზია.
- Unitel (უნიტელი) – ქალაქი, სადაც მხოლოდ ერთი სატელევიზიო არხი იყო ხელმისაწვდომი.
- Multitel (მულტიტელი) – ქალაქი, სადაც რამდენიმე სატელევიზიო არხი იყო ხელმისაწვდომი.
რა გავლენა იქონია ტელევიზიამ?
კვლევამდე, Notel-ის ბავშვები გამოირჩეოდნენ პრობლემების გადაჭრისა და თამაშისას კრეატიულობით. მათ უფრო მეტი უნიკალური და ორიგინალური იდეები ჰქონდათ, ვიდრე იმ ქალაქების ბავშვებს, რომლებსაც ტელევიზია უკვე ჰქონდათ.
თუმცა, ტელევიზიის დანერგვის შემდეგ, მათი კრეატიულობა მკვეთრად შემცირდა და გაუტოლდა Unitel-ისა და Multitel-ის ბავშვების მაჩვენებლებს. ეს მიანიშნებს, რომ ტელევიზიის რეგულარულმა მოხმარებამ შეამცირა ბავშვების ფანტაზია და უნიკალური იდეების გენერირების უნარი.
კვლევის ერთ-ერთი ყველაზე მიგნება იყო აგრესიული ქცევის ზრდა ტელევიზიის დანერგვის შემდეგ.ტელევიზიის გამოჩენამდე, Notel-ის ბავშვები და მოზრდილები უმნიშვნელოდ ავლენდნენ აგრესიულ ქცევას. თუმცა, ტელევიზიის გაჩენის შემდეგ, აგრესიული ქცევების მაჩვენებელი საგრძნობლად გაიზარდა, განსაკუთრებით ბავშვებში.
ამ აღმოჩენაზე დაფუძნებით, საფუძვლიანად შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ მედიის შინაარსი და ხშირი ტელევიზიის ყურება შეიძლება დაკავშირებული იყოს მეტ აგრესიულობასთან, ემოციებთან და ქცევით ცვლილებებთან.
რა შეიძლება გავითვალისწინოთ დღეს?
მოცემული კვლევა დღემდე აქტუალურია, რადგან თანამედროვე საზოგადოებაში ტელევიზია მხოლოდ ერთ-ერთი მედიასაშუალებაა. დღეს, ინტერნეტი და სოციალური მედია კიდევ უფრო ინტენსიურად მოქმედებს ბავშვებზე და მოზარდებზე.
თუ 1970-იანებში მხოლოდ ტელევიზია იწვევდა კრეატიულობის შემცირებას და აგრესიის ზრდას, დღეს ციფრული მოწყობილობები კიდევ უფრო დიდ გავლენას ახდენენ ფსიქოლოგიურ განვითარებაზე. ამიტომ, კვლევის შედეგები ხაზს უსვამს მედიამზრუნველობისა და ბავშვის სწორი ციფრული აღზრდის აუცილებლობას.
Williams, T. M. (1986). The Impact of Television: A Natural Experiment in Three Communities.
